دستان پر از هیچ ترامپ در سفر اخیر چین

آنگونه که خبرنگاران و سخنگوی دولت چین بیان داشتند سفر جدید ترامپ نیز مثل سفر قبلی حاصلی برای آمریکا به ویژه در خصوص روابط دو کشور ایران و چین نداشت و عدم اجازه مداخله تازه در قضیه تایوان و اعلام رو به زوال بودن آمریکا توسط رییس جمهور چین بیشتر ترامپ را آزار داد که این را می توان در توییت ها و اظهارات خود ترامپ و مخالفت روز گذشته چین با جدید ترین پیش نویس قطعنامه ضد ایرانی آمریکا و یک کشور عربی را در سازمان ملل هم مشاهده کرد. 

اما چرا؟

عنوان نژاد زرد از سالیان گذشته در استراتژی  کلان و سند امنیت ملی آمریکا به عنوان خطر اصلی به صورتی ثابت درج گردیده و تازه در این سالها بر خطرات آن نیز نزد سایر دولت های غربی افزوده شده است، اما چینی ها در قالب استراتژی نرم و بدون ایجاد حساسیت با اعلام رقابت و شراکت با غرب، اهداف توسعه ای خود را قدم به قدم به پیش برده اند و اکنون ملاحظه می شود  تقریبا در اکثر میدان های رقابت این دو کشور، آمریکایی ها صحنه را به حریف واگذار کرده اند، کافی است مقایسه ای صورت پذیرد که چگونه چین طی سه دهه از سال ۱۹۹۰ از رتبه صادرات به ۸ کشور، در مقابل رتبه ۱۷۵ صادراتی آمریکا اکنون به رتبه صادرات به ۱۳۵ کشور در مقابل نزول شدید آمریکا در صادرات به ۳۵ کشور رسیده است؟! و این در سایر حوزه ها نیز اعم از تجاری و بازرگانی، علمی و تکنولوژی، هوا و فضا، صنایع نظامی و... به سرعت ادامه دارد.

ترامپ در این سفر تعداد ۱۳ نفر از صاحبان عمده صنایع و اقتصاد و تجارت را با خود به همراه برده بود، لذا بدیهی است قراردادهایی در حوزه فروش نفت، هواپیمای بوئینگ به عمل آید، اما آنچه مهم است شکست راهبردی ترامپ در جلب همکاری و همراه کردن چین برای  ضربه زدن به منافع ملی ایران در جنگ تحمیلی اخیر بود که در این سفر تیرشان به سنگ خورد و رئیس جمهور آمریکا جواب مثبتی از طرف مقابل نشنید.

در یک برآورد کلی از سفر اخیر ترامپ در رابطه با آنچه که به ایران مربوط می شود، می توان گفت تقریبا در اکثر مواردی که آمریکایی ها هدف گذاری کرده بودند از جمله: کاهش خرید نفت ایران، اعمال فشار سیاسی، موضوع تنگه هرمز، بهانه جویی های هسته ای و...  نتوانستند از مواضع طرف چینی بر علیه منافع ملی ایران موافقتی حاصل نمایند و همچنان خرید نفت ایران، مخالفت با ماجراجویی آمریکا در خلیج فارس، تقویت رابطه سیاسی و شراکت اقتصادی ایران و چین بر اساس سند راهبردی ۲۵ ساله به پیش خواهد رفت و

آمریکایی ها همانگونه که هم پیمان قدیمی شان خانم ملودی نخست وزیر ایتالیا هم گفته است: ترامپ باید بفهمد که او فقط رییس جمهور آمریکاست و حق دخالت و تصمیم گیری در امور دیگر ‌کشورها را ندارد. 

اصل منافع ملی هر دولت از جمله چین و موقعیت ژئوپولتیک و منابع خدادادی کشورها از جمله ایران، اجازه دخالت و بولفضولی این دولت در کشورهای دیگر را نمی دهد حال آنکه دو کشور ایران و چین از ظرفیت های بالقوه دیگری هم برخوردارند و دو کشور این را به خوبی درک کرده و منافع هر دو ملت را بر این اساس تنظیم و اجرایی نموده اند،

اما چند نکته که از منظر  توجه دادن به مسئولین دیپلماسی کشور در این شرایط مهم به نظر می رسد ضرورت تقویت این ارتباطات به صورت نتیجه محور است از جمله اینکه :

۱. رابطه چین و ایران از هزاره های میلادی تاکنون ادامه داشته و از پایه های بنیادین و ریشه های قوی فرهنگی و تاریخی برخوردار است که خود فرصت مهم و اساسی جهت تقویت آن  به حساب می آید.

۲.برخلاف دیگر قدرت ها مثل دولت های اروپایی و حتی روسیه و دیگران، چین هیچگاه چشمداشت ارضی به ایران نداشته و در امور کشور نیز دخالت و عملکرد منفی نداشته است.

۳.چینی ها دو کشور ژاپن و آمریکا را در فرهنگ سیاسی خود، امپریالیسم می نامند که این اشتراک دیپلماسی درخصوص آمریکا می تواند به عنوان هدف مشترک ایران و چین، هم افزایی دو کشور را تقویت سازد.

۴.هر دو کشور از اعضای مهم پیمان شانگهای و محور شرق بوده و دارای نیازمندی های متقابل و ظرفیت های بالقوه اند. لذا لازم نیست این رابطه را بیش از حد ایدئولوژیک و غیر واقعی ترسیم نمود.

۵.وابستگی قوی در حد ۹۰ درصد واردات نفت ایران و تجارت در سایر حوزه ها ی معدنی و تجاری به ویژه در دوران تحریم از ارزش فوق العاده ای برای دو کشور بر خوردار است که نیازمند جدیت بیشتر و برنامه بلند مدت است.

۶.در این سالها، بیشترین  حمایت سیاسی  بین المللی از جمله در استفاده از حق وتو در شورای امنیت و سازمان های دیگر، عاملی در جهت تقویت مواضع به حق ایران در مقابله با  تصمیم سازی های ظالمانه آمریکا و سه کشور دیگر دارای حق وتو نموده است.

۷. علیرغم کم توجهی دولت های قبل به پیشبرد اسناد راهبردی دو کشور، فرصت اجرای سند ۲۵ ساله جدید برای همکاری های مشترک، امکان ارتقای روابط ایران و چین را به سود ایران در شرایط تحریم فراهم نموده است که بایستی به خوبی مورد توجه قرار گیرد.

۸. در این راستا همکاری هر سه قوه و مجمع تشخیص مصلحت نظام، می تواند راههای عملی پیش برد این سند را مطابق برنامه زمان بندی شده در کوتاه مدت و بلند مدت هموار و بر خلاف گذشته سند جدید را با موفقیت کامل همراه سازد.

النهایه اینکه شی جی پینگ رئیس جمهور این کشور چهار ابتکار جهانی را به عنوان راهبرد های آینده چین تحت عنوان ۱.تمدن جهانی ۲.امنیت جهانی ۳. توسعه جهانی ۴. حکمرانی جهانی ترسیم نموده که این راهبردها می تواند پنجره های جدیدی را در مشارکت کشور های شرق و جنوب جهانی به سوی فردا بگشاید که نباید از این فرصت باز ماند.

۱۴۰۵/۲/۲۶